Sáng 26/8/2026, tại Bảo tàng – Thư viện tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, số 4 Trần Phú, phường Vũng Tàu, TP.HCM, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM tổ chức khai mạc trưng bày chuyên đề “Người chiến sĩ Hải quân Nhân dân Việt Nam”.
Đây không chỉ là một hoạt động văn hóa, lịch sử có ý nghĩa trong những ngày cả nước hướng về kỷ niệm Quốc khánh 2/9, mà còn là dịp để công chúng thêm hiểu, thêm yêu và trân trọng những người lính Hải quân – những người ngày đêm canh giữ biển trời, đảo xa và chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.
Trong chương trình này, Hội Nhiếp ảnh TP.HCM đã tích cực đồng hành cùng Bảo tàng, góp thêm những tư liệu nhiếp ảnh quý về biển đảo, Trường Sa, nhà giàn DK1 và hình ảnh người chiến sĩ Hải quân qua nhiều thời kỳ. Với những người làm nhiếp ảnh, mỗi bức ảnh về biển đảo không chỉ đơn thuần là một tác phẩm nghệ thuật, mà còn là một chứng nhân bằng hình ảnh của lịch sử, là ký ức, tình cảm và trách nhiệm của người nghệ sĩ đối với đất nước.
NSNA Đoàn Hoài Trung, Chủ tịch Hội Nhiếp ảnh TP.HCM đã trao tặng Bảo tàng bộ 100 tác phẩm ảnh mang chủ đề “Trường Sa – Nhà giàn qua ống kính nhiếp ảnh”. Đây là những hình ảnh được NS ghi lại trong những chuyến công tác đến Trường Sa, nhà giàn DK1, ghi lại cuộc sống, huấn luyện, chiến đấu và những khoảnh khắc rất đời thường của cán bộ, chiến sĩ nơi đầu sóng ngọn gió.
Cùng với bộ ảnh, NSNA Đoàn Hoài TRung còn trao tặng cuốn sách ảnh “Trường Sa – Nhà giàn qua ống kính nhiếp ảnh”, tác phẩm từng được trao Giải A của Ban Tuyên giáo Thành ủy TP.HCM năm 2023, cùng nhiều bài báo do anh viết về biển đảo, người lính Hải quân trong suốt những năm tháng làm báo.
Những món quà ấy không chỉ có giá trị về mặt tư liệu. Đằng sau từng trang sách, từng bài báo, từng khuôn hình là những chuyến tàu vượt sóng, những đêm lênh đênh giữa biển khơi và biết bao cuộc gặp gỡ với những con người đã dành cả tuổi trẻ, thậm chí cả cuộc đời mình để bảo vệ biển đảo quê hương.
Trong chương trình, bác sĩ Vân Anh đã trình bày bài hát ” Nỗi lòng gửi anh”, bài thơ do nsna Đoàn Hoài Trung viết và nhạc sĩ, CCB PK-KQ Quỳnh Hợp phổ nhạc là bài hát hiếm hoi nói về tấm lòng người vợ với người chiến sĩ đang ngoài khơi xa. Tham dự cùng chương trình có PCT HOPA Hồng Nga, PCT HOPA Thái An.
CUỘC HỘI NGỘ SAU NHỮNG NĂM THÁNG
Có lẽ vì thế mà tại lễ khai mạc, với NSNA Đoàn Hoài Trung, điều đặc biệt nhất không chỉ là được nhìn thấy những hình ảnh biển đảo của mình hiện diện trong không gian bảo tàng, mà còn là những cuộc gặp lại đầy bất ngờ và xúc động.
Gặp lại Chuẩn Đô đốc Lương Việt Hùng, nguyên Phó Tư lệnh Quân chủng Hải quân, người đã từng cùng Đoàn Hoài Trung thực hiện chuyến công tác ra Trường Sa năm 2022.
Một cuộc gặp giữa các anh từng cùng đứng trên boong tàu giữa trùng khơi, từng đặt chân lên những hòn đảo tiền tiêu, từng chứng kiến cuộc sống của cán bộ, chiến sĩ giữa nắng gió Trường Sa, nay lại diễn ra trong một không gian trưng bày về chính những người lính Hải quân ấy.
Điều kỳ lạ hơn nữa là mối duyên giữa NSNA Đoàn Hoài Trung với gia đình Chuẩn Đô đốc Lương Việt Hùng đã có từ hơn hai mươi năm trước. Khi còn làm báo, nhà báo Đoàn Hoài Trung từng viết về người cha của Chuẩn Đô đốc Lương Việt Hùng, một cán bộ từng gắn bó với Lữ đoàn 171, qua bài viết mang tên đầy tự hào: “Hai cha con cùng bảo vệ pháo đài thép trên Biển Đông”.
Hơn hai thập niên trôi qua, biển vẫn xanh, những thế hệ người lính Hải quân vẫn tiếp nối nhau đứng nơi đầu sóng, và người làm báo năm nào nay lại gặp người con của họ trong một ngày đầy ý nghĩa. Có những mối duyên được nối dài bằng thời gian như thế.
CUỘC GẶP VỚI GIA ĐÌNH ANH HÙNG LIỆT SĨ VŨ QUANG CHƯƠNG
Một trong những khoảnh khắc khiến NSNA Đoàn Hoài Trung xúc động nhất trong buổi lễ là khi gặp lại chị Vũ Thị Hồng và chị Vũ Thị Phương, hai người em của Anh hùng liệt sĩ Vũ Quang Chương.
Nhiều năm trước, nhà báo Đoàn Hoài Trung từng dành rất nhiều tâm huyết tìm hiểu, thu thập tư liệu và viết loạt bài ba kỳ trên Báo Quân đội nhân dân về liệt sĩ Vũ Quang Chương, người chiến sĩ Hải quân đã chiến đấu và hy sinh vì chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.
Những bài báo ấy không chỉ kể lại một cuộc đời, mà góp phần làm sáng rõ hơn phẩm chất, chiến công và sự hy sinh của người liệt sĩ. Từ những tư liệu được công bố, Quân chủng Hải quân có thêm cơ sở để đề nghị Đảng, Nhà nước xem xét và sau đó truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho liệt sĩ Vũ Quang Chương.
Bởi vậy, khi những người em của liệt sĩ gặp lại người đã từng viết về anh trai mình, cảm xúc dường như vỡ òa.
Đó không còn là cuộc gặp giữa nhà báo với nhân vật hay gia đình nhân vật. Đó là cuộc gặp của những người cùng gìn giữ một ký ức. Một bên gìn giữ bằng tình ruột thịt. Một bên gìn giữ bằng những trang báo, những dòng chữ và trách nhiệm nghề nghiệp.
Thời gian có thể trôi qua, nhưng những người đã hy sinh cho Tổ quốc thì không bao giờ bị lãng quên khi câu chuyện của họ vẫn còn được kể lại cho các thế hệ mai sau.
TRỞ LẠI VỚI LỮ ĐOÀN 171 – TRỞ LẠI VỚI MỘT PHẦN KÝ ỨC NGHỀ BÁO
Trong buổi khai mạc, nhà báo Đoàn Hoài Trung còn được gặp lại nhiều cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 171, Vùng 2 Hải quân. Với anh đó là những gương mặt thân thuộc của một thời làm báo.
Ngày ấy, Đoàn Hoài Trung đã nhiều lần đến đơn vị, đi cùng cán bộ chiến sĩ, tìm hiểu nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và viết nhiều bài báo về những người lính nơi đây. Có người hôm nay mái tóc đã bạc. Có người đã rời quân ngũ. Có những cán bộ trẻ ngày ấy nay đã trưởng thành qua nhiều cương vị.
Nhưng khi gặp lại nhau, những câu chuyện về đơn vị, về biển, về những chuyến tàu, về những đồng đội năm xưa dường như vẫn còn nguyên vẹn. Thật vui, khi các chiến sĩ nhà giàn DK1 vẫn thụôc 4 câu thơ do nhà báo Đoàn Hoài Trung viết:
Chưa đi chưa biết Dê Ka
Đi rồi mới thấy toàn là sóng thôi
Nhà giàn ở giữa biển khơi
Xung quanh mây nước mà đời vẫn vui.
Giữa không gian trưng bày, những bức ảnh không còn đứng yên trên tường. Chúng như đưa tất cả trở lại với những năm tháng đã qua, nơi có tiếng sóng biển, tiếng máy tàu, những ca trực giữa đêm, những lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên đảo và những người lính lặng lẽ đứng giữa trùng khơi.
NHIẾP ẢNH – MỘT CÁCH GÌN GIỮ CHỦ QUYỀN BẰNG KÝ ỨC
Trưng bày chuyên đề “Người chiến sĩ Hải quân Nhân dân Việt Nam” vì thế mang một ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi của một cuộc triển lãm.
Đây là nơi quá khứ gặp hiện tại. Là nơi người lính gặp lại đồng đội. Là nơi thân nhân liệt sĩ gặp lại hình bóng người thân qua những tư liệu lịch sử. Và cũng là nơi người làm báo, người nghệ sĩ nhiếp ảnh hiểu thêm giá trị của những gì mình đã ghi lại.
Việc Hội Nhiếp ảnh TP.HCM đồng hành cùng Bảo tàng – Thư viện tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu cũng thể hiện trách nhiệm xã hội của những người cầm máy. Bởi nhiếp ảnh, bên cạnh giá trị nghệ thuật, còn có một sứ mệnh lớn lao: lưu giữ ký ức dân tộc, lan tỏa lòng yêu nước và truyền lại cho thế hệ mai sau những chứng tích chân thực của lịch sử.
Một trăm bức ảnh về Trường Sa và nhà giàn được trao tặng hôm nay rồi sẽ còn ở lại với Bảo tàng. Những cuốn sách, những bài báo rồi sẽ được nhiều thế hệ độc giả tiếp tục đọc. Nhưng quý giá hơn tất cả chính là câu chuyện về những con người trong những bức ảnh ấy – những cán bộ, chiến sĩ Hải quân đã và đang ngày đêm chắc tay súng, giữ vững chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
Với các NSNA, buổi khai mạc ngày 26/8/2026 có lẽ còn là một hành trình trở về với chính những năm tháng đời báo của mình. Gặp lại đồng đội Hải quân năm xưa. Gặp lại người từng cùng mình đi Trường Sa.Gặp lại gia đình của người liệt sĩ mình từng viết. Và nhìn thấy những bức ảnh, những trang báo được tiếp tục sống trong một không gian mới. Có những chuyến đi kết thúc khi con tàu cập bến. Nhưng cũng có những chuyến đi kéo dài suốt một đời người, bằng ký ức, bằng những trang báo và bằng những khuôn hình không bao giờ phai nhạt.
Đó cũng chính là tình cảm của những người làm nhiếp ảnh TP.HCM dành cho biển đảo quê hương và những người chiến sĩ Hải quân Nhân dân Việt Nam – những người đang ngày đêm gìn giữ pháo đài thép giữa Biển Đông, giữ bình yên cho Tổ quốc từ phía biển.
Ảnh: NSNA Thái An
