Cúp Vàng – Tác phẩm ảnh: “Nhà nhà đón xuân”. Tác giả: Hoàng Bích Nhung (TP.HCM)
Sau Lễ công bố các tác phẩm đoạt giải và triển lãm của cuộc thi ảnh mùa Xuân Bính Ngọ – năm 2026 do Hội Nhiếp ảnh Thành phố Hồ Chí Minh vào sáng ngày 29/4/2026, có dư luận giới nhiếp ảnh băn khoăn và có nhiều ý kiến trái chiều về tác phẩm đoạt giải.
Trên tinh thần cầu thị, minh bạch và trách nhiệm, Trưởng Ban Tổ chức cuộc thi đã đề nghị Hội đồng Nghệ thuật của Hội và Ban Giám khảo của cuộc thi ảnh mùa Xuân Bính Ngọ 2026, kiểm tra lại các thông tin và có ý kiến đánh giá về chuyên môn tác phẩm này.
Ban Giám Khảo Cuộc thi ảnh Mùa Xuân Bính Ngọ 2026, đã có một số ý kiến đánh giá về tác phẩm “Nhà nhà đón xuân” đoạt Cúp Vàng như sau:
Tác phẩm “Nhà nhà đón xuân” không chỉ là một bức ảnh phong cảnh đơn thuần, mà còn là một tác phẩm nhiều cảm xúc và nhân văn. Việc tác phẩm được Ban Giám khảo thống nhất chọn trao giải Cúp Vàng tại Cuộc thi ảnh Mùa Xuân Bính Ngọ 2026 nhân kỷ niệm 51 năm ngày Giải phóng Miền Nam, thống nhất đất nước đã cho thấy tác phẩm tốt về nội dung và hình thức.
- Phân tích: Góc nhìn lạ và mới trong tư duy nhiếp ảnh
Điểm nhấn đầu tiên tạo nên giá trị khác biệt chính là góc chụp mới của thể loại ảnh pháo hoa trong bối cảnh các ảnh đoạt giải gần đây. Trong khi hầu hết các bức ảnh pháo hoa TP.HCM thường được chụp từ những “tọa độ vàng” quen thuộc như: Cầu Thủ Thiêm, Bến Bạch Đằng hay từ trên cao nhìn xuống Trung tâm Quận 1 (cũ), thì tác giả đã lùi lại, chọn một điểm chụp từ phía các khu dân cư lao động ven kênh rạch nhìn về trung tâm.
Đây không phải là góc nhìn “hào nhoáng” thường thấy, mà là góc nhìn thực tế, đời thường của hàng triệu người dân lao động. Gợi người xem nhìn nhận thành phố qua một ống kính trọn vẹn, không che giấu những mảnh ghép chưa hoàn thiện về cuộc sống của một bộ phận cư dân Thành phố.
Bức ảnh được chia thành ba lớp không gian rõ rệt:
- Tiền cảnh: Mặt nước tối, trầm mặc, tạo độ sâu và sự tĩnh lặng.
- Trung cảnh: Những mái nhà sàn, nhà thấp tầng san sát với ánh đèn vàng ấm áp: hiện thân của cái Tết đời thường, bình dị.
- Hậu cảnh: Những tòa cao ốc chọc trời cùng pháo hoa rực rỡ, biểu tượng cho sự năng động và khát vọng vươn cao của Thành phố.
Tác giả đã khai thác các cặp tương phản:
- Cũ và mới: nhà thấp tầng phía trước, cao ốc phía sau.
- Tĩnh và động: mặt nước yên, pháo hoa thì nổ rực trời.
- Riêng và chung: mỗi căn nhà là một thế giới, nhưng tất cả cùng hòa vô không khí lễ hội chung.
Những mái nhà lặp lại liên tục tạo nhịp điệu thị giác đúng như cái tên “Nhà nhà..”, trong khi cụm pháo hoa phía bên phải đóng vai trò là “điểm hút” thị giác, tạo sự cân bằng cho bố cục. Về màu sắc: một bên là tông lạnh của đêm, một bên là tông ấm của đèn nhà với pháo hoa. Hai cái này tạo nên nhịp điệu thị giác đô thị.
- Ý nghĩa & thông điệp nhân văn
Sự rực rỡ của pháo hoa và cao ốc hòa với ánh đèn ấm từ khu dân cư tạo nên khoảnh khắc giao thừa đồng điệu, nơi mọi phận đời cùng hiện diện bình đẳng, không ai bị bỏ lại phía sau. Những mái nhà ven kênh không chỉ tăng tính chân thực mà còn tôn vinh người lao động như một phần không thể thiếu của đô thị. Với góc nhìn bình dị nhưng giàu tính nhân văn, tác phẩm truyền tải thông điệp về sự sẻ chia, công bằng trong phát triển, đồng thời mang giá trị tư liệu rõ nét về hành trình chuyển mình đi lên của TPHCM qua thời gian.
- Kỹ thuật chồng ghép đúng thể lệ
Trích dẫn thể lệ Cuộc thi ảnh Mùa Xuân Bính Ngọ 2026 do Hội Nhiếp ảnh TP.HCM tổ chức: Ở chủ đề 1 (Xuân Quê hương), ban tổ chức cho phép các hình thức xử lý kỹ thuật, miễn không làm sai thực tế. Điều này cho thấy đây là một thể lệ có tính “mở”, tạo điều kiện để tác giả tự do sáng tạo, linh hoạt vận dụng các kỹ thuật hậu kỳ như xử lý ánh sáng hay chồng ghép hình nhằm tăng cường hiệu quả biểu đạt, miễn không làm sai bản chất thực tế của sự kiện/hình ảnh. Trong khi đó, chủ đề 2 (Chim, thú, hoa, cá, cây kiểng, côn trùng, các loài sinh vật biển) quy định rõ không chấp nhận ảnh chắp ghép.
Bức ảnh ghi lại khoảnh khắc pháo hoa đúng thời điểm giao thừa – một sự kiện hoàn toàn có thật. Việc tác giả chồng ghép thêm các cụm pháo hoa không làm thay đổi bản chất của sự kiện, mà là một xử lý hậu kỳ nhằm tái hiện cảm xúc rực rỡ, phong phú sắc màu. Nói cách khác, đây không phải là tạo ra điều không có, mà là tái hiện đầy đủ hơn điều đã diễn ra. Việc chồng hình để thể hiện diễn biến của pháo hoa trong một khoảng thời gian nhất định là hợp lý, và khác biệt rõ ràng với việc ghép thêm những yếu tố không tồn tại trong bối cảnh.
Dù được chồng ghép, tất cả các cụm pháo hoa đều diễn ra tại cùng một không gian, vào đúng thời điểm giao thừa. Cách xử lý này không làm sai thực tế, mà chỉ tăng mật độ và chọn lọc khoảnh khắc, điều mà người xem tại hiện trường hoàn toàn có thể cảm nhận qua nhiều nhịp nổ liên tiếp mà kỹ thuật nhiếp ảnh có thể tái hiện được. Tác giả đã vận dụng kỹ thuật để tăng thêm giá trị thị giác của sự kiện.
Ở góc độ nghệ thuật, hình ảnh không nhất thiết phải tuyệt đối chính xác theo từng khoảnh khắc đơn lẻ. Tính chân thực trong nhiếp ảnh nghệ thuật mang tính tương đối, hướng đến việc truyền tải cảm xúc và trải nghiệm thị giác, khác với yêu cầu ghi nhận chính xác, tức thời của ảnh báo chí.
Cũng như chụp vệt sao (star trails): kỹ thuật chụp star trails cũng phải chồng ghép hàng chục, thậm chí hàng trăm khung hình liên tiếp trong một khoảng thời gian dài để tạo nên quỹ đạo chuyển động của các vì sao. Bản thân một tấm ảnh đơn lẻ không thể thể hiện đầy đủ hiện tượng này. Tuy nhiên, thành phẩm cuối cùng vẫn được xem là trung thực với thực tế, vì toàn bộ dữ liệu đều được ghi nhận tại cùng một vị trí, trong cùng một khoảng thời gian thực.
- Kết luận
Sau quá trình rà soát, đánh giá, Ban tổ chức thống nhất bảo lưu kết quả Cúp Vàng đối với tác phẩm “Nhà nhà đón xuân” của tác giả Hoàng Bích Nhung tại Cuộc thi ảnh Mùa Xuân Bính Ngọ 2026 do Hội Nhiếp ảnh Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức.
Ban Tổ chức trân trọng cảm ơn những ý kiến đa chiều từ giới chuyên môn và công chúng yêu nhiếp ảnh. Trên cơ sở các đánh giá của Ban Giám khảo đối với tác phẩm “Nhà nhà đón Xuân”, Ban Tổ chức xin được thông tin chính thức đến các cá nhân, tổ chức quan tâm và đã có ý kiến về tác phẩm nêu trên.
Trân trọng.
TRƯỞNG BAN TỔ CHỨC CUỘC THI
Đoàn Hoài Trung – Chủ tịch Hội Nhiếp ảnh Thành phố
